Last van een bruine (harige) tong? Zó verwijder je de donkere aanslag direct!

Zie je een donkere aanslag op je tong als je in de spiegel kijkt? Vooral achterin, op je tongrug? Je bent niet de enige. Veel mensen hebben last van een zwarte of bruine haartong.

De achterkant van je tong heeft dan een geel-bruine, donkerbruine of zwarte aanslag en kan er harig uitzien. De aandoening is op zich onschuldig, maar het is wel van belang om hardnekkige aanslag zo snel mogelijk grondig te verwijderen.

Hoe je dat het beste doet en waardoor een harige tong kan ontstaan, lees je in dit artikel.

Wat is een bruine haartong?

De oppervlakte van je tong bestaat uit duizenden smaakpapillen. Deze papillen zijn bedekt met slijm dat dient als beschermlaag. Door eten en drinken en allerlei stoffen in je speeksel, slijt er dagelijks een laagje cellen van je tong af.

Normaal gesproken maakt het tongslijmvlies snel nieuwe cellen aan, waardoor de slijmlaag voortdurend wordt ververst. Soms raakt het evenwicht verstoord tussen het afslijten en aanmaken van nieuwe cellen en worden er onvoldoende nieuwe cellen gevormd.

Dit is precies wat er gebeurt bij haartong: de slijmlaag droogt dan in en verdikt.

In deze ingedroogde slijmlaag kunnen bacteriën zich ophopen. Zij zetten eiwitten om in een bruine aanslag op je tong. Hoe langer je last hebt van haartong, hoe donkerder de kleur wordt.

Het lijkt alsof je tong is bedekt met lange uitsteeksels die op haartjes lijken, maar het zijn geen echte haren. Het zijn tongpapillen die zijn uitgegroeid doordat de balans tussen slijtage en aanmaak van nieuwe cellen is verstoord. Geleidelijk gaat het laagje er harig uitzien.

De medische term voor haartong is lingua villosa en in het Engels heet het (black) hairy tongue.

Naast een bruine of geel-bruine tong die er vies uitziet, zorgen de bacteriën ook voor een slechte adem. Dit komt door de zwavelgassen die bacteriën produceren: de geur van rotte eieren. Bij haartong kun je ook een metaalachtige smaak in je mond hebben en minder goed proeven.

7 Oorzaken van een bruine tong

Ook al is de precieze oorzaak van haartong niet bekend, er zijn wel verschillende factoren die haartong en een bruine aanslag op je tong kunnen uitlokken. We noemen er hier zeven:

1. Roken

Bij roken slijt de beschermende laag op je tong sneller, waardoor haartong kan ontstaan. De nicotine zorgt bovendien ook voor een hardnekkige bruine aanslag op je tanden. De beste behandeling is natuurlijk om te stoppen met roken, of in ieder geval te minderen. Dit is echter niet altijd gemakkelijk.
Je kunt de bruine aanslag op je tong verwijderen met de stalen tongreinigers van TonsilFresh en Amano. Deze tongschrapers zijn effectiever dan de goedkope plastic tongschrapers.

De stalen tongreinigers verwijderen niet alleen de bacteriën aan de oppervlakte van je tong, maar ook die tussen de tongkloofjes.

Gebruik in combinatie met de tongschrapers de tongdruppels California Breath Powerdrops. Deze zorgen voor een beschermende laag op je tong. Hierdoor droogt de slijmlaag op je tong minder snel in en verklein je de kans op nieuwe bruine aanslag aanzienlijk. In de tongdruppels zit bovendien actief zuurstof. Bacteriën vermenigvuldigen zich minder snel in een zuurstofrijke mond.

2. Droge mond (xerostomie)

In een droge mond kunnen bacteriën goed overleven, waardoor de bruine aanslag op je tong alleen maar erger wordt. Je mond kan bijvoorbeeld droog worden doordat in veel tandpasta’s en mondproducten alcohol zit. Alcohol heeft een uitdrogende werking. Ook slapen met open mond zorg voor een droge mond.

Middelen die de mond vochtig maken en je speekselklieren activeren bieden uitkomst. Producten van OraLieve helpen bij een droge mond en bevatten milde en zachte hydraterende producten, zonder sodium lauryl sulfaat (SLS), alcohol en menthol.

Ook kun je Oxyd8 Dry Mouth-kit gebruiken om een droge mond tegen te gaan en bruine aanslag te voorkomen. De TonsilFresh Chin Strap is een elastische keelband die je ’s nachts om je hoofd doet en helpt bij slapen en snurken met open mond.

3. Slechte mondverzorging

Wanneer je je tanden niet goed poetst en geen gebruik maakt van tandenstokers, flosdraad of ragers, krijg je steeds meer ophoping van tandplak op je tanden. Tandplak bestaat uit voedingsstoffen, slijm en bacteriën die de suikers in je mond afbreken tot zuren. Deze zuren lossen het tandglazuur op waardoor gaatjes (cariës) kunnen ontstaan.

Ook kun je last krijgen van tandvleesontsteking (gingivitis). Ontstekingen zijn een goede voedingsbodem voor bacteriën die bloed en eiwitten omzetten in bruine aanslag op je tong. Zorg dus voor een goede mondhygiëne en ga elk half jaar naar de tandarts of mondhygiënist.

4. Mondwaters met chloorhexidine of sodium lauryl sulfaat (SLS)

In veel tandpasta’s en mondwaters zitten stoffen die bijtende, schurende of irriterende middelen bevatten, zoals chloorhexidine of SLS. Chloorhexidine maakt geen onderscheid tussen slechte en goede bacteriën, waardoor de mondflora ontregeld raakt. Bij langdurig gebruik veroorzaakt chloorhexidine een bruine aanslag op je tong. De verkleuring is nog sterker als je thee, koffie of rode wijn drinkt en daarna je mond spoelt met chloorhexidine. SLS wordt vaak toegevoegd voor het bijtende effect. Het lijkt misschien of deze stof schadelijke stoffen onschadelijk maakt, wanneer je je mond voelt prikken. Maar in feite maakt SLS kleine wondjes in de mond. Kleine wondjes trekken bacteriën aan die bloed en eiwitten omzetten in stinkende geuren en een bruine aanslag.

Stoffen die wél aangenaam zijn in mondproducten, zijn:

  • kokosolie ( Uk Organics)
  • active Oxygen (Oxyfresh)
  • tea-treeolie (Dr Brite)
  • aloë vera
  • foliumzuur (OxyFresh Pro Relief Gel)
  • zinklactaat
  • Lactoferrine (Anoxident Balance en OraLieve)

Bovengenoemde ingrediënten werken verzachtend en ontstekingsremmend, zijn pH-neutraal en helpen de mondflora herstellen. Deze stoffen vind je bijvoorbeeld in de Oxyfresh Relief gel, in de producten van UK organics en Desert Essence en in de California Breath Powerdrops.

5. Medicijnen, zoals antibiotica

Als je ziek bent, moet je soms tijdelijk medicatie innemen. Je weerstand is vaak verminderd, waardoor je vatbaarder bent voor schimmels en bacteriën die een bruine aanslag veroorzaken. De medicijnen zelf kunnen je weerstand extra verlagen. Meestal is de bruine aanslag op je tong tijdelijk en verdwijnt deze wanneer je stopt met de medicijnen.

Je kunt intussen wel je mond goed verzorgen met milde producten die geen bijtende stoffen als SLS of chloorhexidine bevatten. Vermijd ook mondproducten met smaakversterkers, zoals menthol. Deze kunnen irriterend werken.

6. Koffie en alcohol

Cafeïne kan zorgen voor een geïrriteerd mondslijmvlies waar bacteriën op afkomen. Een gevolg hiervan is bruine aanslag op je tong. Alcohol heeft een uitdrogende werking. In een droge mond kunnen bacteriën zich naar hartenlust uitleven. Probeer dus de consumptie van koffie en alcoholische dranken te beperken. Bruine aanslag kun je verwijderen met de tongreinigers van Orabrush en Amano, in combinatie met de tongdruppels.

7. Schimmelinfectie op de tong

Een schimmelinfectie op de tong kan ook zorgen voor een bruine laag. Je bent vatbaarder voor schimmelinfecties wanneer je weerstand lager is of wanneer het evenwicht in je mondflora is verstoord. Een tekort aan vitamine B3 kan bijvoorbeeld een schimmelinfectie veroorzaken.

De huisarts kan een antischimmelmiddel voorschrijven. Verder kun je zelf zorgen voor een goede leefstijl door gezond en gevarieerd te eten en voldoende te slapen. Wees voorzichtig met gekruid voedsel of hete dranken wanneer je last hebt van een schimmelinfectie en een pijnlijke, branderige tong. Dit kan de klachten verergeren.

Milde mondproducten

Het is dus het beste om mondproducten te gebruiken met milde, zuurstofrijke en hydraterende stoffen met een neutrale zuurgraad. Dan hebben bacteriën de minste kans om te overleven en blijft de bruine aanslag achterwege. Voorbeelden van deze producten zijn:

  • Oxyfresh Unflavored (Beste Tip)
  • Oxyd8
  • Orarelieve
  • OxiBalance
  • UK organics
  • Oxyd8

In deze tandpasta’s en mondwaters zitten geen schurende of bijtende stoffen en ook geen irriterende smaakversterkers. Wel zit er bijvoorbeeld lactoferrine dat helpt om de zuurgraad in je mond te neutraliseren.

Lactoferrine onttrekt bovendien zink uit bacteriën, waardoor de bacteriën doodgaan. Alle producten zijn eenvoudig online te bestellen.

Wanneer ga je naar de huisarts?

Een bruine harige tong is niet levensbedreigend. Toch is het wel belangrijk om altijd de oorzaak van een bruine tong te achterhalen. Een geel-bruine laag op je tong is in sommige gevallen een symptoom van een ziekte.

Zo kun je bij nierfalen bijvoorbeeld last hebben van een gezwollen tong met een bruin uiteinde. Ga dus altijd naar je huisarts wanneer je andere klachten of ziekteverschijnselen hebt.

Lees ook deze artikelen

>> Wat doen tegen keelpijn en een witte tong
>> Een zwarte tong verhelpen binnen 1 minuut
>> De Beste 10 Middelen Tegen Witte Tong Aanslag