De Patiënt als Manager: is dat niet teveel gevraagd?

Wat bedoelt de tandarts met ‘geen gaatjes’?

“Zo, vertel eens: wat heeft de tandarts precies bij je gezien, gedaan en gezegd?”
Dit kan zomaar een vraag zijn van een andere zorgverlener of hulpverlener. Grote kans dat je dan even moet nadenken. Misschien kom je niet verder dan: “Geen gaatjes.” En dat is vaak ook precies wat de tandarts zegt. Of: “Twee gaatjes, maak maar een afspraak.” Na het vullen weet je vaak niet eens meer of het links of rechts was.

Wat wordt er tegenwoordig van patiënten en ouders verwacht?

Toch wordt er steeds meer communicatie verwacht van de patiënt of van ouders. Ook ik, als mondhygiënist, wil graag weten welke diagnoses, behandelingen en adviezen een andere zorg- of hulpverlener heeft gegeven.

En hoe het voorlopige plan eruitziet. Maar weet jij dat allemaal? En weet ik van jou of je bijvoorbeeld bij een therapeut loopt? En heb je überhaupt zin om dat telkens te vertellen?

Waarom zorgverleners niet automatisch elkaars dossier zien

Je zou denken dat zorgverleners die dezelfde patiënt behandelen elkaars dossier kunnen inzien. Maar niets is minder waar. Gegevens mogen pas gedeeld worden als jij daar toestemming voor geeft. En zelfs dan worden rapportages soms niet gedeeld of zijn opgevraagde gegevens ‘niet welkom’.

Dat maakt het werk lastig en voor jou is het minstens zo belastend. Want je moet telkens opnieuw hetzelfde verhaal vertellen. Ik kan me voorstellen dat je daar op een gegeven moment helemaal klaar mee bent.

Medische en tandheelkundige termen: wie begrijpt wat?

Daar komt bij dat patiënten of ouders vaak maar een deel van het verhaal hebben. En dat deel wordt vervolgens in het eigen hoofd vertaald. Een taal die veel zorg- en hulpverleners niet goed begrijpen. Wij zijn nu eenmaal niet zo sterk in lekentaal. Een ‘neptand’ kan bijvoorbeeld een kroon zijn, een implantaat, een zeer uitgebreide vulling, een brug of een gedeeltelijke prothese.

Zo wordt een myocardinfarct vaak aangeduid als een hartinfarct, een hartaanval of simpelweg: “iets met mijn hart.” Maar wat een patiënt een hartaanval noemt, kan ook een hartritmestoornis zijn geweest, angina pectoris of zelfs een endocarditis. Voor een mondzorgverlener maakt het nogal uit wat het precies was om veilig en correct te handelen.

Wat ziet de tandarts tijdens controle, en wat vertelt hij?

Daarnaast kun je ook niet in het hoofd van je behandelaar kijken. Een tandarts ziet tijdens een controle van alles en nog wat, maar vertelt vaak alleen of je wel of geen gaatje hebt. Is dat gaatje net ontstaan of al langere tijd stabiel geweest? Zit het onder of naast een vulling? Is die vulling versleten en aan vervanging toe? Hoe zag het tandvlees eruit en is dat deze keer eigenlijk wel gemeten? Zijn er ook andere plekjes te zien die (nog) stabiel zijn?

Veel van deze informatie wordt wel degelijk geregistreerd in het hoofd van de tandarts en meegenomen in het behandelproces, maar niet altijd met jou gedeeld. Misschien maar goed ook, want anders zat je tijdens een controle een uur in de stoel voor een compleet college. Voor een andere behandelaar zou diezelfde informatie echter enorm waardevol zijn en snel terug te lezen moeten zijn in het dossier.

Welke verantwoordelijkheid heeft de patiënt in de zorg?

Als patiënt heb je daardoor een grote verantwoordelijkheid gekregen: het volledige verhaal kennen en dit op de juiste manier doorgeven. Het voordeel daarvan is groot. Er kan sneller en beter een diagnose worden gesteld en ook de oorzaken komen eerder in beeld. Jij, of je kind, wordt daardoor beter behandeld en gecoacht. En het scheelt bovendien veel tijd.