Waarom feedback van de mondhygiënist zo belangrijk is
Geen klachten, dus geen probleem?
Mondhygiënisten hebben een bijzonder beroep. Waar de meeste zorgprofessionals reageren op een gerichte klacht of probleem, moeten wij vaak het probleem éérst zichtbaar maken. Voor veel mensen voelt dat alsof we hen iets “aansmeren”. Jij hebt immers geen pijn, bemerkt zelf geen zwelling en je kunt prima kauwen. Dus waarom zou er iets mis zijn?
Totdat wij tijdens een controle vertellen dat je tandvlees bloedt, dat er tandsteen zit of dat er beginnende gaatjes zijn. Geen leuk nieuws natuurlijk en zeker niet als je het idee hebt dat je toch echt je best hebt gedaan. Misschien heb je de afgelopen dagen nét wat langer gepoetst of eindelijk dat pakje tandenstokers uit de la gehaald. In jouw hoofd ben je dan een poetskampioen.
De valkuil van excuses
We vergelijken onszelf graag met anderen: “Er zijn mensen die veel slechter poetsen dan ik.” Of we wijzen op een gezond dieet: “Ik eet elke dag groente en zelfs een appel.” Maar vergeten daarbij de snoepjes, de traktaties op werk en dat zelfgebakken stukje cake.
Op sociale media zie ik het ook terug: iemand schrijft dat de mondhygiënist zei dat haar tandvlees ontstoken was. “Onzin!”, vond ze. Toen ik vroeg of ze ook eerlijk had verteld dat ze de ragers maar een paar dagen had gebruikt, werd het stil. Het is gewoon lastig om onder ogen te zien dat het beter kan. En eerlijk is eerlijk: we zijn allemaal maar mensen. Iets volhouden waar je niet direct voordeel van merkt, is ingewikkeld.
Discipline zonder beloning
Een ziekenhuisdirecteur vroeg mij eens: “Hoe zorg je ervoor dat mensen gezond gedrag volhouden?” Een mooie vraag. Want een paar dagen langer poetsen lukt iedereen. Maar twee keer per dag, twee minuten lang, een half jaar achter elkaar? Dat vraagt discipline, vooral als je het niet van jongs af aan hebt meegekregen.
Het antwoord zit in regelmatige terugkoppeling. In het ziekenhuis zien artsen hun patiënten niet steeds weer terug als een operatie geslaagd is. Wij mondhygiënisten hebben het voordeel dat we patiënten wél regelmatig blijven zien. Dat geeft ons de kans om bij te sturen en tussentijdse doelen te stellen.
“Moet ik daarvoor betalen?”
Sommige patiënten vragen zich af: “Moet ik jou nou echt betalen om te horen of ik wel goed gepoetst heb?” Het antwoord is ja en dat is niet gek. Want zonder feedback houden de meesten van ons nieuw gedrag niet vol. Het is net als bij topsport: zonder coach kom je niet verder. Je wilt weten of je vooruitgang boekt.
Wij meten jouw mondgezondheid en laten je zien of je inspanningen effect hebben. Dat kan confronterend zijn, maar het geeft ook motivatie. Een complimentje dat het deze keer beter gaat, maakt de kans groot dat je ermee doorgaat. Juist als we je op tijd terugzien, is dat kans groot dat je nog geen terugval in je gedrag hebt gehad.
Kleine doelen, grote stappen
Het geheim zit in kleine, haalbare doelen. Je hoeft niet van de ene dag op de andere perfecte mondhygiëne te hebben. Een voorbeeld:
- Je hebt nog nooit geflost. Je eerste doel is om in zes weken tijd wekelijks één keer te flossen. Vlak voor de afspraak doe je dit extra zorgvuldig. Na zes weken kijken we samen of het verschil zichtbaar is.
- Je start met 80% bloeding. Je doel is om dit binnen zes weken terug te brengen naar 50%. Bij de controle blijkt dat het zelfs 40% is. Het volgende doel wordt 20%.
Zo zie je stap voor stap resultaat en krijg je onderweg steeds vaker te horen dat het goed gaat.
Feedback als motor voor motivatie
Veel mensen denken dat een mondhygiënist er vooral is om te vertellen wat je fout doet. Maar in werkelijkheid draait het om coaching. Wij willen dat jij zélf gaat ervaren dat je gedrag effect heeft en wat er goed voor jou werkt. Dat maakt het leuker en makkelijker om vol te houden.
Stel je voor dat je telkens een half jaar moet wachten om te horen dat je het nog steeds niet goed doet. Dat demotiveert enorm. Door vaker tussendoor langs te komen, kun je juist positieve feedback krijgen en dat werkt dus veel beter.
Jij hebt de regie
Uiteindelijk gaat het erom dat jíj de regie houdt over je mondgezondheid. Door jezelf kleine doelen te stellen en daar samen met de mondhygiënist aan te werken, maak je blijvende vooruitgang. Zie ons niet als strenge controleur, maar als coach die je helpt om jouw doel te halen: een gezonde mond, een frisse adem en sterke tanden waar je nog lang plezier van hebt.
Dus… wanneer zie ik je terug?
Als je de volgende keer in de stoel ligt en denkt: “Het is ook nooit goed”, draai het dan eens om. Vraag of je juist sneller terug mag komen. Maak een concreet doel voor de korte termijn. Zo voorkom je dat je steeds alleen maar hoort wat er níet goed gaat, maar ervaar je dat er wél vooruitgang is.
Want goede mondgezondheid bereik je niet in één sprong, maar in vele kleine stapjes. En precies dát is waar wij je bij willen helpen.
📍 Kortom: Zie de mondhygiënist als coach, niet als criticus. Kom vaker terug, stel kleine doelen en laat je voortgang meten. Zo wordt jouw volgende bezoek geen “het is ook nooit goed”, maar: “Kijk, ik ben op de goede weg!
